Last update: 9 oktober 2018


TYPE N

electricity - type N (plug)

Type N wordt bijna alleen in Brazilië en Zuid-Afrika gebruikt. (Klik hier voor een lijst van alle andere landen die type N gebruiken)

electricity - type N (socket) 1

Stopcontacten en stekkers van het type N zijn de officiële standaard in Brazilië en Zuid-Afrika. Type N-stekkers hebben drie pinnen waarvan de aarding de middelste is. Er bestaan twee versies van: eentje met een pindikte van 4 mm dat een maximale stroomsterkte van 10 A aankan, en eentje van 20 ampère met een pindikte van 4,8 mm, bedoeld voor zwaardere elektrische verbruikers. Bij beide types zijn de pinnen 19 mm lang en staan de middelpunten van de buitenste pinnen 19 mm uit elkaar. De afstand van het midden van de aardpen tot de denkbeeldige lijn die de buitenste pinnen verbindt, is 3 mm. Contactdozen van het type N zijn 100 procent compatibel met de bekende ongeaarde C-stekkers, de zogenaamde eurstekkers. Type N mag dan wel bijzonder sterk op de Zwitserse J-stekkers en -contactdozen lijken, ze zijn echter niet onderling uitwisselbaar aangezien bij type N de aardpen dichter bij de denkbeeldige lijn staat dan type J (3 mm in plaats van 5 mm).

Type N is eigenlijk gebaseerd op IEC 60906-1, de internationale contactdozen- en stekkerstandaard voor 230 V-netspanning. De Internationale Elektrotechnische Commissie (IEC) publiceerde deze standaard in 1986 met de bedoeling om op termijn te worden gebruikt door alle landen van de Europese Unie (en bij uitbreiding ook door alle andere landen ter wereld met een netspanning van 230 V). Jammer genoeg stelde de Europese Unie in het midden van jaren 1990 de uitvoering van de plannen voor onbepaalde tijd uit. Brazilië daarentegen, een land zonder eigen standaard en met maar liefst 10 (!) verschillende soorten contactdozen en stekkers in omloop, wou allang orde scheppen in de chaos. Daarom publiceerde de Braziliaanse Vereniging voor Technische Standaarden (Associação Brasileira de Normas Técnicas (ABNT)) in 2001 de standaard NBR 14136 en begon in 2007 met de invoering ervan. Deze Norma BRasileira 14136 is echter niet volledig identiek aan IEC 60906-1. Het grootste verschil is het feit dat de Braziliaanse standaardstekker een pindikte heeft van 4 mm voor de 10 ampèrestekker en van 4,8 mm voor de 20 ampèrestekker, terwijl de oorspronkelijke IEC 60906-1-standaard maar een enkele soort stekker beschrijft: één met een pindikte van 4,5 mm en een stroomsterkte van 16 A.

Dankzij de moderne spuitgiettechnologie – die nog niet bestond toen de andere stekkertypes werden ontworpen – is de recente type N-standaard compacter, robuuster en veiliger dan eender welk ander stekker- en stopcontactensysteem ter wereld.

Hoewel type N tot de veiligste systemen ter wereld behoort, heeft Brazilië met de invoering ervan helaas wel een nieuw veiligheidsrisico gecreëerd. Hoe dan? Wel, gewoonweg omdat Brazilië een van de weinige landen is die geen standaardnetspanning heeft, maar wél één soort stopcontact gebruikt! (Klik hier voor een volledige overzichtslijst van de gebruikte voltages in alle 27 Braziliaanse deelstaten.) In het grootste deel van Brazilië is 127 V het standaardvoltage, maar in 38% van de huishoudens komt er 220 V uit het stopcontact. Dat wil dus zeggen dat als je een haardroger koopt in de staat Minas Gerais (netspanning: 127 V) en die gebruikt in de hoofdstad Brasília (netspanning: 220 V), dat je dat ding gewoon meteen naar de knoppen helpt! Eén goede raad: als je in Brazilië rondtrekt, controleer altijd meteen hoeveel de lokale netspanning bedraagt. Zo kan je veel problemen vermijden! Het klassieke trucje om de netspanning in het buitenland te checken (namelijk kijken wat er op de lampen in de supermarkt of je hotelkamer gedrukt staat), werkt niet altijd in Brazilië omdat heel wat huizen zowel circuits met 127 volt als met 220 volt hebben. In Brazilië zijn ze zich bewust van het probleem, maar een onmiddellijke omschakeling naar 220 V zit er niet meteen aan te komen. Wel is het zo dat veel Braziliaanse toestellen dual voltage zijn, maar dat is bijlange niet bij alle apparaten zo.

Gelukkig is men gaan beseffen dat dit een gevaarlijke situatie was en tegenwoordig probeert men ervoor te zorgen dat het voltage ook voor de doorsnee gebruiker zichtbaar is. Meestal is het binnenwerk van de stopcontacten tegenwoordig rood als er 220 V op aangesloten is. Heb je te maken met 127 V, dan is het stopcontact gewoon wit. Soms hangt er op de contactdoos zelf een labeltje waarop het voltage aangegeven staat. Zulke stickers zijn in de meeste Braziliaanse doe-het-zelfzaken te vinden.